St. George Cathedral / Desmond Tutu

St. George Cathedral / Desmond Tutu
St George's Cathedral (ook wel bekend als The Cathedral Church of St George the Martyr) is de Anglicaanse kathedraal in Kaapstad, Zuid-Afrika, en de zetel van de aartsbisschop van Kaapstad. St. George's Cathedral is zowel de metropolitische kerk van de Anglicaanse Kerk van Zuidelijk Afrika als een congregatie in het bisdom Kaapstad. De kathedraal werd ontworpen door Sir Herbert Baker en de eerste stenen van de fundering werden gelegd in 1901. De kathedraal verving een onvoltooide kerk die oorspronkelijk op die locatie was gebouwd.

St George's Cathedral werd op 23 september 2014 door Heritage Western Cape uitgeroepen tot provinciaal erfgoed in de zin van artikel 27 van de National Heritage Resources Act. Dit geeft de site de status Grade II en biedt de site bescherming onder de Zuid-Afrikaanse erfgoedwet.

De kathedraal staat bekend om de politieke houding die het aannam tijdens de apartheid en wordt erkend als een sterk symbool voor democratie in Zuid-Afrika. De erfgoedbetekenis van het gebouw ligt niet alleen bij het gebouw zelf, maar ook bij het immateriële erfgoed dat verband houdt met de acties van verschillende geestelijken die bij de kerk betrokken waren, wat ertoe leidde dat de kerk (vanaf 26 augustus 2001) bekend werd als de "volkskathedraal". Desmond Tutu, de eerste zwarte aartsbisschop van Zuid-Afrika, leidde talloze marsen en campagnes voor het formele einde van de apartheid vanaf de voorste trappen van de St. George's kathedraal. Het was een gemeenschappelijk ontmoetingspunt voor alle activisten van alle rassen, evenals vrouwenrechtengroepen die deel uitmaakten van het verzet tegen apartheidswetten en de strijd voor sociale rechtvaardigheid, gelijkheid en mensenrechten.

Desmond Mpilo Tutu

Desmond Mpilo Tutu (Klerksdorp, 7 oktober 1931 – Kaapstad, 26 december 2021) was een Zuid-Afrikaans geestelijke en mensenrechtenactivist. Hij was de eerste zwarte aartsbisschop van de Anglicaanse Kerk in Kaapstad en ontving voor zijn inspanningen in de strijd tegen de apartheid op 16 oktober 1984 de Nobelprijs voor de Vrede. Hij was voorzitter van de Waarheids- en Verzoeningscommissie, die na de val van het apartheidsregime ernaar streefde de verschillende bevolkingsgroepen in vrede met elkaar te laten leven.

Tutu werd geboren in Klerksdorp in de Zuid-Afrikaanse provincie Transvaal. Hij stamt af van de Xhosa en de Tswana. Omdat hij een opleiding geneeskunde niet kon betalen koos hij in 1955 voor het leraarschap. Twee jaar later nam hij ontslag om een theologische opleiding te gaan volgen in Johannesburg. In 1961 werd hij tot priester gewijd van de Anglicaanse Kerk en vertrok hij naar Londen waar hij theologie studeerde aan King's College.

In 1978 werd Tutu secretaris-generaal van de South African Council of Churches (SACC) en kreeg hij bekendheid als woordvoerder van Zwarte Zuid-Afrikanen, wier burgerrechten door de blanke apartheidsregering onderdrukt werden. Hij legde de nadruk op geweldloos protest en buitenlandse druk via een economische boycot. In 1983 werd hij door Paus Johannes Paulus II in audiëntie ontvangen in het Pauselijk Paleis. In 1984 won hij de Nobelprijs voor de Vrede. Twee jaar later werd hij de eerste zwarte aartsbisschop van Kaapstad. In 1985 redde hij het leven van een man die op het punt stond gelyncht te worden door een menigte.

Na de vrijlating van Nelson Mandela in 1990 en de daaropvolgende democratisering van Zuid-Afrika poneerde Tutu het concept van de regenboognatie, waarin de vele volken van Zuid-Afrika in vrede zouden samenleven. In 1994 werd Mandela tot president verkozen en een jaar later benoemde hij Tutu tot hoofd van de Waarheids- en Verzoeningscommissie, waarin de mensenrechtenschendingen in apartheidstijd naar voren werden gebracht. In 1996 trad Tutu af als aartsbisschop van Kaapstad.

In 2007 was hij co-stichter van The Elders, een raad van oud-wereldleiders met het doel om wereldwijde problemen op te lossen.

In 2010 maakte Tutu bekend zich terug te trekken uit het openbare leven om het rustiger aan te doen. Desondanks was Tutu in september 2012 op bezoek in Nederland. Hij bezocht onder andere Deventer, Culemborg, Enschede, Groningen en Den Haag. Op 19 september reikte Tutu de Internationale Kindervredesprijs in de Ridderzaal in Den Haag uit. Op 2 november 2013 sprak hij tijdens de herdenkingsdienst voor prins Friso in Delft.

Hij bleef op de achtergrond ook diverse doelen steunen, waaronder Oxfam Novib. Zijn ambassadeurschap daarvan trok hij in februari 2018 echter in, nadat naar buiten was gekomen dat medewerkers van de organisatie mee hadden gedaan aan zogeheten seksfeesten in Haïti.

Op 26 december 2021 overleed Tutu op 90-jarige leeftijd. Hij wenste een eenvoudige en sobere afscheidsceremonie die hij kreeg op 1 januari 2022 in de St-George kathedraal van Kaapstad. Hij werd er opgebaard in een eenvoudige dennenhouten kist met handgrepen uit koord. Ook verkoos hij resomatie (watercrematie) omdat het milieuvriendelijker is dan crematie.